Yabancı Dil Öğrenme Üzerine Kullanılacak Yaklaşımlar, Yöntemler ve Teknikler

Dil öğrenme üzerine en geniş kavramımızdan daha dar olana: yaklaşım>yöntem>teknik şeklinde bakalım. Burada en belirleyici özellik yaklaşım olacaktır, çünkü yöntem ve tekniklerin üzerinde doğrudan etkisini bu belirlemektedir. Bu yüzden öncel bilgiler yazısındaki gibi daha temel düzeyde bir yazı olacaktır.

Aslında sadece iki temel yaklaşım vardır ve diğer yaklaşımların çoğu daha çok yöntem gibidir (İletişimsel Yaklaşım, yöntemvari bir yaklaşımdır.) Bu nedenle bu iki temel yaklaşım üzerine durmak daha çok işimize yarayacaktır.

Bu iki bahsi geçecek yaklaşımlardan birisi “dil öğrenimi“, diğeriyse “dil edinimine” tabiidir. Dil öğrenimi kasıtlı bir biçimde dili, genelde parçalar şeklinde öğrenme biçimidir. Çoğunlukla okullarda, kurslarda, özel derslerde buna meğilli bir yol izlenir. Mantığı, çarpım tablosunu öğrenmeye biraz benzer. 5×5’in sonucunu işleme dayalı yapmak ya da 20×20’ye kadar bu tabloyu ezbere bilmek, dünya üzerindeki eğitim sistemlerinde bir şeyi bilmek, onun nedenini bilmenin önüne geçtiğinden dolayı büyük bir çoğunluk daha dört işlemi doğru düzgün öğrenemeden doğar, yaşar ve ölür. Bundan dolayı da matematik öğreniminde fazla ilerleme sergileyemezler. Dil öğreniminde de buna benzer durumlar vardır, ancak biz bu durumları tek tek tespit edip, sonra üzerine gidip çözmeye çalıştığımızda daha iyi bir sonuç alamayız çünkü dil bütündür. Bu yüzden, dil öğrenimini, dil edinimine göre daha az kullanırız. Bu yaklaşımın farklı nedenlerle kullanıldığında getireceği artıları var, bunlar dilbilimcilerin, filologların vb. mesleklerin dil üzerinde yaptığı incelemeleri dili ileri düzeyde bilmeden de yapabilmek, yazılı dildeki metinlerin üzerinde noktamala işareti ya da imla hatalarını düzenlemek ve iletişimde yapılan hata düzeltmeleri için faydaları mevcuttur. Fakat, göründüğü üzere bunlar dili öğrenmekten ziyade dili kullanabildikten sonra işe yarayan iletişim dışı yapılan eylemler olmasından dolayı bu tip yaklaşımları dil öğrenmemizde kısıtlı kılar.

Dil edinimi ise asıl öğrenme biçimimizdir, sosyal anlamda, iletişim odaklı gerçekleşir. Bu nedenle dolay öğrenme şekli de denir. Öğrenme kalıcıdır. Ezberlemenin katkısı ya yoktur ya da minumum seviyededir. Her ne kadar iki yaklaşım birbirinden tamamen bağımsız olmasa bile, örgün eğitim gibi sağlanan eğitimlerde göz ardı edinilen ve yanlış anlaşılmasından ötürü etkisini çabuk göstermeyen, öğrenimin eksik kalmasına yol açan ve bazen sıkıcı olduğunu iddiaa edenleri sıklıkla ortaya çıkarmıştır. Ancak, sanılanların aksine, sonuç odaklıdır ve dili bütün olarak öğrenmeye teşvik eder. Dilin bütün olarak öğrenilmesi, parça şeklinde öğrenmeye göre efektif olamasının başlıca sebeplerinden biri ise dilin bağlamsal bütünlüğüdür. Bu bütünlük olmasaydı zaten ne anlaşılabilir bir dil olurdu ne de onunla iletişim kurmak için bir neden.

Böylece bağlam üzerinden giderek biz iletişimi sağlamış olduğumuzu da ortaya koyduk. Bağlam anlaşılabilirse dil edinilebilinir.

Bu yazıda, daha çok neden bir yolu kullanacağımıza dayalı bir anlatımda bulunmuş olduk. Teknik düzeyde çok fazla akademik kavram kullanılır ancak bunlar daha fazla tartışma yaratmaktan başka bir şeye bizi götürmez. İleride, geçmişe dayalı dil eğitiminde toplum üzerinde baskın rol oynamış kavramlardan bahsedeceğim zaman bu işin siyasetinden biraz bahsedeceğim ancak bizim için şuan fazla bir önemi bulunmamakta.